Waarom je altijd moe bent, ook al heb je ‘niets’ gedaan

Herken je dat? Je hebt een dag waarop je eigenlijk geen grote afspraken had. Je bent niet naar je werk geweest, je hebt geen zware sportprestatie geleverd en toch voelt je lijf alsof je een marathon hebt gelopen. De simpelste taken, zoals de vaatwasser uitruimen of een kort telefoontje plegen, voelen als een beklimming van de Mount Everest.

Toen Patrick en ik midden in de zwaarste periode van zijn PTSS zaten, zag ik dit dagelijks. En eerlijk gezegd: ik begreep het niet altijd. “Je hebt toch de hele middag op de bank gezeten?”, dacht ik dan. Maar wat ik toen nog niet wist, en wat ik later in mijn opleiding tot kPNI therapeut leerde, is dat er in zijn lichaam een enorme energie-oorlog gaande was. Een oorlog die wordt aangestuurd door wat we in de wetenschap de ‘Selfish Brain’ noemen.

De hersenen als energiekaper

Onze hersenen zijn maar een klein onderdeel van ons lichaam (ongeveer 2% van ons gewicht), maar ze zijn de grootste energieverbruikers die we hebben. In een normale, ontspannen toestand eisen ze al zo’n 20% van alle beschikbare energie op. Ze zijn, zoals de naam al zegt, behoorlijk egoïstisch: ze zorgen altijd eerst voor zichzelf.

Maar wat gebeurt er als je als hulpverlener of handhaver werkt en je systeem voortdurend ‘aan’ staat? Of als je PTSS hebt en je amygdala (je alarmcentrale) 24/7 gevaar signaleert? Op dat moment schieten de energiebehoeften van je brein omhoog. Je hersenen gaan in een overlevingsmodus en eisen tot wel 90% van alle energie in je lichaam op.

Waarom rust alleen niet helpt bij deze vorm van uitputting

Omdat we maar een beperkte hoeveelheid energie per dag hebben, moet het lichaam keuzes maken. Als het brein ‘schreeuwt’ om energie om de vermeende dreiging te analyseren en te overleven, draait het de kraan naar andere systemen dicht. Denk bij deze systemen aan:

1. Je spijsvertering: “Eerst overleven, dan pas verteren,” denkt je lichaam. Resultaat? Prikkelbare darmen, een opgeblazen gevoel of voedselintoleranties.

2. Je immuunsysteem: Je wordt sneller ziek of blijft kwakkelen met kleine ontstekingen.

3. Je spieren: Je lijf voelt zwaar en loom.

Dit is waarom je zo uitgeput bent, je bent niet ‘lui’, je bent biologisch gezien aan het overleven op een manier die enorm veel brandstof kost. Je hersenen kapen de energie weg, die je eigenlijk nodig hebt om de dag door te komen.

De rol van de HPA-as

Als kPNI therapeut kijk ik naar de verbinding tussen je psyche, je zenuwstelsel en je immuunsysteem. Bij langdurige stress raakt je stress-as (de HPA-as) ontregeld. Je blijft cortisol (stresshormoon) aanmaken, wat de ‘Selfish Brain’ alleen maar meer voeding geeft om alert te blijven. De vicieuze cirkel is rond: je bent moe omdat je alert bent, en je bent alert omdat je systeem denkt dat rust gevaarlijk is.

Wat kun je doen?

Herstel begint niet bij ‘nog harder je best doen’, het begint bij het tot rust brengen van die hongerige, egoïstische hersenen. Dat doe je niet alleen door te praten, maar ook door je biologie te ondersteunen. Denk aan specifieke voedingsstoffen zoals Omega-3 en magnesium die helpen om de hersenen rust te geven, en aan het herstellen van je bioritme zodat je systeem weer leert dat de nacht veilig is.

Je bent niet stuk, je motor draait alleen op een extreem hoog toerental terwijl je in de file staat. Ik leer je hoe je die motor weer naar een gezonde stationaire stand krijgt. In mijn vorige blog legde ik uit waarom de alarmknop aan blijft staan.

Meer weten, neem contact met mij op

Zoek je een plek waar je niet hoeft uit te leggen waarom je zo moe bent? meld je dan aan voor de wachtlijst dan houd ik een plekje voor je vrij.