Ga naar hoofdinhoud

Als je lijf niet meer meewerkt terwijl je hoofd nog door wil

Witte letterblokjes vormen de woorden stress en burn-out.

Een drukke periode kunnen we meestal wel aan. Een paar nachten slecht slapen, wat extra spanning, en daarna komt er weer ruimte. Maar wat als die ruimte niet meer komt?

Werk, gezin, boodschappen, sporten, zorgen voor anderen. Dat ging altijd, dus waarom nu ineens niet meer?

Ondertussen merk je dat je minder kunt hebben. Geluid komt harder binnen, je vergeet dingen, je lontje wordt korter of je trekt je juist steeds meer terug.

En ergens weet je: zo wil ik niet doorgaan.

Je wordt wakker en bent eigenlijk al moe. Je hoofd weet wat er moet gebeuren, dus je staat op en gaat door. Ondertussen kun je minder hebben. Geluid komt harder binnen, je vergeet dingen, of je trekt je terug. Slapen betekent niet automatisch dat je uitgerust wakker wordt.

Dat betekent niet automatisch dat je een burn-out hebt. Het betekent wel dat je lichaam signalen geeft die het waard zijn om serieus te nemen. Niet pas wanneer je helemaal uitvalt.

Herken je dit?

Stress ziet er niet bij iedereen hetzelfde uit. De één voelt zich gejaagd. Een ander zegt weinig stress te ervaren, maar is wel doodmoe en kan steeds minder hebben.

En er zijn genoeg mensen die nog gewoon werken, sporten, voor hun gezin zorgen en ondertussen denken:

Ik functioneer toch nog?

Ja.

Maar functioneren en herstellen zijn niet hetzelfde.

  • Je blijft moe, ook wanneer je hebt geslapen.
  • Je hoofd blijft denken, plannen of malen.
  • Prikkels komen harder binnen en gewone taken kosten ineens veel energie.
  • Je concentratie neemt af, of je geheugen laat je in de steek.
  • Je wordt emotioneler, sneller boos, of juist vlakker.
  • Spieren blijven gespannen, je hebt vaker hoofdpijn, of je buik doet mee.
  • Je weet dat je rust nodig hebt, maar je voelt die rust niet meer.

En soms weet je heel goed dat je rust nodig hebt, maar lukt het gewoon niet meer om die rust ook werkelijk te voelen.

Daar zit voor mij een belangrijk verschil.

Een lichaam dat lang heeft gecompenseerd

Kamerplanten in potten op een houten vloer in zonlicht.

Niets is wat het lijkt. Vaak zijn er meerdere puzzelstukken die elkaar beïnvloeden. Daarom heeft iedereen hetzelfde lijstje met adviezen geven weinig zin.

Stress is niet per definitie slecht. Je hebt een stressreactie nodig om wakker te worden, te presteren en te reageren. Je lichaam kan daar goed mee omgaan, zolang er daarna ook herstel is.

Je lichaam kan daar ontzettend goed mee omgaan.

Het wordt anders wanneer belasting zich blijft opstapelen en het lichaam steeds minder gelegenheid krijgt om terug te schakelen.

  • Dan kan het lang compenseren.
  • Nog wat meer energie beschikbaar maken.
  • Nog even doorgaan.
  • Slaap inleveren.
  • Hongersignalen negeren.
  • Spanning vasthouden.
  • Tot dat steeds moeilijker wordt.

En dan gaat het niet meer alleen over “ik heb te veel stress”.

Je slaap verandert. Je spijsvertering reageert anders. Je energie wordt instabiel. Je kunt minder goed tegen prikkels en je herstelt minder snel na inspanning.

Voeding, darmen, zenuwstelsel, hormonen, beweging, slaap en mentale belasting werken niet los van elkaar. Daarom kunnen twee mensen met ongeveer dezelfde hoeveelheid stress totaal verschillende klachten krijgen.

Bij de één speelt vooral slaaptekort. Bij een ander zie je dat er nauwelijks genoeg voedingsstoffen binnenkomen om het lichaam te ondersteunen. Soms zijn de darmen al lange tijd onrustig.

En vaak is het geen óf-ófverhaal, maar zijn er meerdere puzzelstukken die elkaar beïnvloeden.

Je lichaam werkt je niet tegen

Ook al kan dat soms wel zo voelen. Je kon altijd veel aan, en ineens lijkt je lichaam te bepalen dat iets niet meer gaat. Meestal is je lichaam niet ineens tegen je gaan werken. Het heeft lange tijd geprobeerd om zich aan te passen aan dat wat je ervan vroeg.

Alleen een weekend niets doen is soms niet meer genoeg, niet omdat rust zinloos is of omdat je de twintiger jaren al gepasseerd bent. Herstel vraagt om meer dan stoppen met werken en op de bank gaan liggen. Je lichaam moet ook weer in staat zijn om terug te schakelen en energie te maken.

Daarom vind ik de volgende onderdelen belangrijk.

Daarom kijk ik verder dan alleen stress

  • Als jij bij mij komt met stress- of burn-outklachten wil ik niet alleen weten hoeveel er op je bord ligt.
  • Ik wil weten hoe jouw lichaam ermee omgaat.
  • Hoe slaap je?
  • Hoe ziet je energie over een dag eruit?
  • Eet je genoeg en krijgt je lichaam ook daadwerkelijk bouwstoffen binnen?
  • Hoe reageren je darmen?
  • Kun je ontspannen als je eindelijk tijd hebt om niets te doen?
  • Hoe voel je je na inspanning: opgeladen of juist nog leger?
  • En hoelang ben je eigenlijk al bezig om signalen opzij te schuiven?

Dat is voor mij de puzzel.

  1. Luisteren

    Eerst begrijpen wat er speelt. Niet alleen welke klacht bovenaan staat, maar ook wat eraan voorafging en waar je lichaam anders reageert dan vroeger.

  2. Onderzoeken

    Je spijsvertering staat niet los van stress. Vragen over je buik horen bij een gesprek over stress, omdat darmen en brein elkaar beïnvloeden.

  3. Voeden

    Herstellen kost energie. Wanneer je al langere tijd leegloopt, heeft je lichaam geen extra regels nodig, maar bouwstoffen en ruimte.

  4. Herstellen

    Het doel is niet om nooit meer stress te hebben. Het doel is beter kunnen schakelen tussen belasting en herstel.

Niet alles hoeft tegelijk. Sterker nog: meestal liever niet.

Wat kun je zelf doen?

Het is niet fijn als je het idee hebt dat je lichaam niet meer doet wat je wilt. Maar weet dat je zelf preventief aan de slag kan. Begin niet meteen met twintig nieuwe regels, maar kijk welke kleine stap als eerste past in je dag zoals die nu is.

  • Eetmomenten

    Krijgt je lichaam drie volwaardige maaltijden met groente, eiwitten en fruit per dag, of draai je een groot deel van de dag op koffie, eten met je telefoon en haast?

  • Slaap

    Hoe laat ga je naar bed, ga je zonder of met telefoon, en hoeveel rust zit er tussen je laatste activiteit en het slapen?

  • Beweging

    Knapt sporten je op, of heb je daarna twee dagen nodig om bij te komen? Of beweeg je helemaal niet?

  • Stilte

    Wanneer zit je even stil zonder telefoon, werk of iets anders dat je aandacht opeist?

En misschien nog belangrijker:

Waar verlies je momenteel meer energie dan je terugkrijgt?

Daar zit vaak al veel informatie.

Ik ben geen voorstander van een compleet nieuw leefstijlprogramma op het moment dat iemand amper de dag doorkomt.

Begin liever met één of twee dingen die je lichaam daadwerkelijk wat ruimte geven.

Van daaruit kun je verder.

Hoe kan ik je helpen?

Soms kom je zelf een eind wanneer je begrijpt wat er gebeurt, maar het kan ook zo zijn dat je vastloopt. Dat rust nemen, een vakantie of een legere agenda er niet voor zorgt dat je rust ervaart. Laten we dan samen kijken naar de signalen van je lichaam.

Je neemt meer rust maar voelt je niet uitgerust.

Je probeert gezonder te eten maar je energie blijft wisselen.

Je hebt al supplementen geprobeerd, een vakantie genomen of je agenda leger gemaakt en toch voelt je lichaam niet zoals vroeger.

Dan kan het zinvol zijn om samen te kijken.

Niet om nog meer aan je lijst toe te voegen.

Juist om uit te zoeken waar je lichaam capaciteit verliest en waar we het eerst iets kunnen teruggeven.

  • Persoonlijk consult

    Ik luister naar jouw verhaal en naar je klachten. Samen kijken we naar voeding, energie, slaap, darmen en de belasting van dit moment. Eerst willen we weten waar we mogen beginnen.

    Lees meer over consulten
  • Cortisolmanager

    Wanneer langdurige stress op de voorgrond staat, kan dit traject passen. Hiermee start je niet automatisch. Er is altijd eerst een kennismaking om te kijken of dit passend is.

    Lees meer over de cortisolmanager
  • Darm- en microbioomonderzoek

    Het kan zijn dat je ook langdurige darmklachten ervaart, maar dit is niet altijd het geval. Toch kan stress je spijsvertering en darmen beïnvloeden. Dan kan verder kijken zinvol zijn.

    Lees meer over onderzoek

Zelf doen of samen kijken?

Wil je eerst zelf aan de slag, dan kun je beginnen met mijn blogs, gratis hulpmiddelen of weekmenu's.

Soms is een betere basis in voeding, ritme en herstel al een belangrijke eerste stap.

Blijf je klachten houden, weet je niet waar je moet beginnen of heb je al zoveel geprobeerd dat je door de bomen het bos niet meer ziet?

Dan beginnen we met een kennismakingsgesprek.

Je hoeft vooraf niet te weten of een persoonlijk consult, de Cortisolmanager of verder onderzoek bij je past.

Dat is mijn werk om samen met jou uit te zoeken.

Veelgestelde vragen

Is dit een diagnose van een burn-out?

Nee. Moe zijn, slechter slapen of minder kunnen hebben betekent niet automatisch dat je een burn-out hebt. Het zijn signalen om serieus te nemen, niet pas wanneer je uitvalt.

Wat is de eerste stap?

Een gratis kennismaking. Daarin kijken we of een consult of een begeleid traject logisch is. De cortisolmanager is niet los te bestellen.

Plan een kennismaking

Vervangt deze begeleiding mijn arts of therapeut?

Nee. De begeleiding is aanvullend op reguliere zorg. Voeding, slaap en herstel komen erbij, in plaats van een behandeling te vervangen.

Je hoeft niet eerst volledig vast te lopen

Omdat je nog werkt, boodschappen doet of sport, denk je misschien dat het nog wel meevalt. Je lichaam kijkt niet naar wat je agenda nog voor elkaar krijgt. Het reageert op belasting, beschikbare energie en de mogelijkheid om daarna te herstellen.

Functioneren betekent niet automatisch dat je goed herstelt. Je hoeft ook niet eerst zelf uit te zoeken welke stap daarbij hoort.